Công nghệ wiki thúc đẩy doanh nghiệp xã hội phát triển

(TBVTSG)
– Tại Tajikistan, Dan Zuckerman là đại diện của Kiva – một tổ chức tín
dụng nhỏ có trụ sở ở San Francisco (Mỹ). Kiva hiện tài trợ cho khoảng
3.000 doanh nhân ở khu vực Trung Á.

Và nhiệm vụ của Zuckerman là
phải hiểu rõ số doanh nhân này và đóng vai trò như một chiếc cầu nối
giữa họ với những người cho vay ở nơi xa xôi bằng cách chia sẻ những
câu chuyện của họ với những người cung cấp các khoản vay lẫn tổ chức
tín dụng MLF MicroInvest, đối tác của Kiva, ở địa phương.  

Zuckerman, người vừa tốt nghiệp Đại học Georgetown
(Mỹ), làm toàn bộ công việc này mà không có sự hỗ trợ của bất kỳ người
nào khác ở Tajikistan. Người duy nhất làm việc cùng anh là một người
giám sát ở cách xa 11.000km. Làm thế nào mà người thanh niên 25 tuổi
này có thể quán xuyến hết công việc?

“Bạn tâm giao” của doanh nghiệp xã hội  

Ngoài những chuyến đi thực tế, anh đăng nhập vào
trang wiki Kiva Fellows, nơi giúp anh học hỏi kinh nghiệm từ những đồng
nghiệp ở cách xa, như Jara Small tại Tanzania, Javed Rezayee tại
Afghanistan hay Cynthia McMurry ở Bolivia. Những người này thuộc số 100
thành viên Kiva Fellows đang hoạt động tại 45 quốc gia trên thế giới.
Wiki không chỉ giúp Zuckerman và các đồng nghiệp hoạt động có hiệu quả
hơn mà còn cho họ khả năng “cùng nhau tạo ra Kiva”, theo Chủ tịch Kiva,
ông Premal Shah. 

Với công
nghệ wiki – nền tảng cho việc cộng tác viết nội dung bởi mọi người liên
quan – lĩnh vực doanh nghiệp xã hội đang ngày càng phát triển này đã
tìm thấy một “người bạn tâm giao” thời web 2.0. Được phát triển trên
những nền tảng như Pbwiki – nhà cung cấp dịch vụ wiki trực tuyến miễn
phí mà Kiva đang sử dụng – wiki thể hiện bản chất mới của doanh nghiệp
xã hội, trong đó sự thay đổi và phát triển bắt đầu từ dưới lên.  

Một trang wiki không phải là một bản thông điệp:
nội dung của nó không chỉ đơn thuần là được thêm mới mà là được chỉnh
sửa. Vì thế, chỉ có những thông tin cập nhật nhất tồn tại trên trang
này. Dấu vết chỉnh sửa vẫn có thể truy cập được, nhưng nằm riêng lẻ nên
việc tìm đọc nó không mất nhiều thời gian.  

Công nghệ wiki là một phần lợi ích của web 2.0 đối
với doanh nghiệp xã hội – loại doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ hay hàng
hóa vì mục đích xã hội. Bill Drayton, người sáng lập Ashoka, tổ chức hỗ
trợ và tài trợ cho các doanh nghiệp xã hội lâu đời nhất, nói: “Mục tiêu
của doanh nghiệp xã hội là thay đổi thế giới. Vì thế, đây vốn đã là một
kiến trúc mở”.  

Giờ đây, sự xuất hiện của wiki góp phần giúp cộng
đồng doanh nghiệp này thêm phát triển. Chủ tịch Premal Shah nói: “Chúng
tôi không thể phát triển nhanh đến thế nếu không tạo ra chương trình
Fellows”.  

Nguồn cảm hứng cho những loại hình doanh nghiệp xã hội mới  

Những lợi ích của công nghệ wiki giúp nó trở thành
nguồn cảm hứng cho những loại hình doanh nghiệp xã hội mới. Phó chủ
tịch Pbwiki, Ramit Sethi, tự hỏi: “Chuyện gì sẽ xảy ra khi việc chia sẻ
thông tin và cộng tác trở nên thực sự dễ dàng?” Kết quả là chúng ta có
những cộng đồng như PatientsLikeMe.com, tập hợp những người mắc bệnh
nguy hiểm và những người tham gia vào quá trình điều trị bệnh. Ben
Heywood, người đồng sáng lập PatientsLikeMe.com, nói: “Ý tưởng của
chúng tôi là thấy mọi thứ mà mọi người đang cố gắng thực hiện”.  

Bốn năm trước, Drayton nghĩ ra một triết lý mới là
“làm cho mọi người trở thành người có thể tạo ra sự thay đổi” sau cuộc
trò chuyện với Pierre Omidyar, nhà sáng lập trang web đấu giá eBay. Tuy
nhiên, chỉ đến khi có sự xuất hiện của mạng kết nối xã hội, nền tảng mở
và Wikipedia, Ashoka và phần còn lại của phong trào đang phát triển này
mới nhận thấy triết lý nói trên có ý nghĩa gì.  

Sáng kiến web mới nhất của Ashoka là
changemakers.net, nơi mọi người tham gia tranh tài để cho ra những giải
pháp xã hội tốt nhất. Bất kỳ ai cũng có thể tham gia “những cuộc tranh
tài mang tính cộng tác” trên trang web bằng cách đề xuất sáng kiến của
mình. Thông qua những chỉ trích được đưa ra sau đó, các tác giả có thể
chỉnh sửa sáng kiến của mình trước cuộc bỏ phiếu cuối cùng. Người chiến
thắng sẽ nhận được ít nhất là 5.000 đô-la Mỹ để thực hiện sáng kiến
này.  

Đã 30 năm kể từ khi lập Ashoka, Bill Drayton đang
chứng kiến sự biến đổi lớn trong lĩnh vực mà ông đã giúp hiện đại hóa.
Người đàn ông này đang mong đợi vào một thế giới của những người có thể
tạo ra sự thay đổi, sẵn sàng sáng tạo và cộng tác, một thế giới không
thiếu giải pháp cho những vấn đề mà con người gặp phải.

TH. PHƯƠNG (Newsweek)

This entry was posted in Kinh tế số. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s