Khủng hoảng tài chính Mỹ: Canh bạc sau cùng

(TBKTSG)
– Kế hoạch giải cứu thị trường tài chính của Chính phủ Mỹ là một canh
bạc khổng lồ với những khoản đặt cược to lớn – là sự sống còn của không
chỉ nhiều tập đoàn tài chính mà còn của cả nền kinh tế Mỹ và, cách nào
đó, là nền kinh tế toàn cầu.

Chấm dứt những ngày chọn lựa, cân nhắc cứu tập đoàn này bằng những
khoản tiền khổng lồ, bỏ mặc tập đoàn khác cho phá sản, cuối tuần trước
Chính phủ Mỹ đã vạch ra một kế hoạch toàn diện hơn nhằm ngăn chận cuộc
khủng hoảng tài chính lan rộng.

Bản kế hoạch chỉ vỏn vẹn ba trang giấy nhưng có trị giá đến 700 tỉ
đô la Mỹ yêu cầu trao cho Bộ Tài chính Mỹ, phối hợp với Cục Dự trữ Liên
bang toàn quyền xử lý mua lại những món tài sản xấu của các ngân hàng
và tập đoàn tài chính nhằm làm lành mạnh hóa sổ sách của chúng và từ đó
hy vọng đem lại niềm tin vào thị trường tài chính.

Ngay lập
tức, hàng loạt câu hỏi được đặt ra – những câu hỏi rất hữu ích cho các
cuộc “giải cứu chứng khoán” tương tự. Đối tượng được giải cứu đã được
xác định đúng chưa vì bản chất của cuộc khủng hoảng hiện nay là những
món vay dưới chuẩn mua nhà trả góp, nếu không giúp người mua nhà trả
được nợ thì chưa giải quyết được gốc rễ của vấn đề.

Nhiều nhà phân tích cho rằng giải cứu như thế chỉ có lợi cho những
nhà tài phiệt – thủ phạm chính gây ra khủng hoảng – nên sẽ làm cho họ
lờn mặt, sẽ cứ tiếp tục kinh doanh liều lĩnh như trước vì yên trí sẽ có
chính phủ ra tay cứu giúp.

Câu hỏi quan trọng tiếp theo là mua với giá nào? Bộ Tài chính Mỹ cho
biết sẽ mua với “giá thị trường” nhưng với những biến động giá chứng
khoán trong hai tuần qua, không ai biết giá thị trường là giá nào nữa.
Chỉ cần nghe đến kế hoạch giải cứu, giá chứng khoán của các ngân hàng
và tập đoàn tài chính, sau khi tụt giảm thê thảm, đã tăng vọt trở lại,
có lẽ vì yếu tố chờ “giá thị trường” này. Nếu mua với giá quá cao thì
sẽ là gánh nặng cho người dân đóng thuế của Mỹ nhưng mua giá quá thấp
thì kế hoạch sẽ không có tác dụng ngăn chặn khủng hoảng lan rộng.

Với các nhà kinh tế, câu hỏi họ thắc mắc là mua tài sản loại gì. Kế
hoạch dùng từ chung chung là “tài sản liên quan đến vay thế chấp” nhưng
từ một khoản vay thế chấp mua nhà bình thường, người ta đã biến báo ra
đủ loại sản phẩm “phái sinh” sau khi “chứng khoán hóa” chúng.

Chẳng hạn, AIG gần sụp đổ là vì họ bán bảo hiểm cho các ngân hàng
đầu tư phòng ngừa trường hợp vỡ nợ. Nay các loại hợp đồng bảo hiểm này,
bản thân chúng cũng được mua qua bán lại như một tài sản, có được đưa
vào diện “giải cứu” chăng? Các tài sản của các quỹ đầu cơ chắc chắn
không được Chính phủ Mỹ mua rồi nhưng giả sử họ bán các loại tài sản
này cho các ngân hàng đầu tư thì sao?

Chính vì những câu hỏi này mà ứng cử viên tổng thống của đảng Dân
chủ Obama đã phê phán kế hoạch của Chính phủ Mỹ chỉ là “một khái niệm
với bảng giá quá cao, chứ không phải là một kế hoạch”. Theo ông, kế
hoạch cuối cùng phải bao gồm những ràng buộc bắt các tập đoàn được nó
hỗ trợ chia sẻ một phần chi phí, giúp người mua nhà trả góp khỏi bị
tịch biên tài sản và phải phối hợp với chính phủ các nước khác.

Tuy nhiên, hầu như mọi nhà phân tích, dù đặt ra hàng loạt nghi vấn
như thế, vẫn cho rằng Chính phủ Mỹ không còn lựa chọn nào khác. Nếu
không mạnh tay “giải cứu” thị trường, hàng loạt vụ sụp đổ khác sẽ khiến
nền kinh tế lao vào vòng xoáy phá sản.

Tuần trước, các ngân hàng không còn thiết tha gì việc cho vay, họ
bám chặt vào các loại tài sản tương đương tiền mặt để phòng thân, làm
nền kinh tế đi vào chỗ tắc nghẽn. Con số 700 tỉ đô la không phải là mất
hẳn – sau khi mua lại, kinh tế ổn định, Chính phủ Mỹ sẽ lại bán ra,
biết đâu thậm chí còn lãi một khoản đáng kể nữa. Có lẽ phát biểu của
Tổng thống Bush tóm gọn được tình hình: “Nguy cơ do không làm gì cả cao
hơn nhiều so với rủi ro của kế hoạch này”.

VÂN CẦM

This entry was posted in Tài chính. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s